Feline Shedding: Etiyoloji, Tanı ve Dermatolojik Yönetim

Kedilerde tüy dökülmesi (shedding), fotoperiyoda bağlı gelişen doğal bir fizyolojik süreçtir. Ancak "aşırı dökülme" şikayeti ile kliniğe başvuran hastalarda, altta yatan metabolik veya dermatolojik patolojilerin ekarte edilmesi gerekir.

Klinik muayenede ilk adım, dökülmenin Telojen Deflüviyum (genel dökülme) mu yoksa Alopesi (kellik/yama tarzı dökülme) mi olduğunun ayrıştırılmasıdır.

1. Nutrisyonel Eksiklikler ve Deri Bariyeri

Deri ve tüy yapısı, günlük protein alımının %30-35'ini tüketir. Düşük biyoyararlanıma sahip protein kaynakları (bitkisel proteinler, tüy unu vb.), Keratinizasyon bozukluklarına ve folikül zayıflığına yol açar.

Esansiyel Yağ Asitleri (EFA)

Omega-6 (Linoleik Asit) ve Omega-3 (EPA/DHA) eksikliği, epidermiste transepidermal su kaybına (TEWL), kserozise (kuruluk) ve mat tüy yapısına neden olur.

Klinik Yaklaşım: Tasty Somonlu gibi balık yağı ile zenginleştirilmiş diyetler, hücre zarının akışkanlığını artırarak dökülmeyi 3-4 hafta içinde minimize eder.

2. Hidrasyonun Önemi

Dehidrasyon, deri elastikiyetinin kaybına ve dökülmenin artmasına neden olur. Kedilerde su tüketiminin düşük olması, sadece üriner sistem değil, dermatolojik sağlık için de risk faktörüdür.

Öneri: Yaş Mama takviyesi ile hidrasyon desteklenmelidir.

3. Stres ve Psikojenik Faktörler

Akut veya kronik stres (taşınma, yeni pet, gürültü), kedilerde kortizol seviyesini artırarak "Telojen Fazı"nı (dökülme evresi) tetikler. Ayrıca stres kaynaklı aşırı yalanma (Over-grooming), travmatik alopesiye yol açabilir.

4. Mekanik Yönetim

Ölü tüylerin uzaklaştırılması, sadece ev temizliği için değil, derinin nefes alması ve sebum salgısının stimülasyonu için gereklidir. Haftalık rutin tarama, periferal kan dolaşımını artırır ve folikülleri besler.

Kırmızı Bayraklar (Ne Zaman Biyopsi/Kazıntı Gerekir?)

Dökülmeye eşlik eden eritem (kızarıklık), papül veya püstül varsa.
Kaşıntı (Pruritus) skoru yüksekse.
Dökülme simetrik değil, fokal (bölgesel) ise.

Bu durumlarda dermatofitozis (mantar) veya ektoparaziter enfeksiyon yönünden klinik tanı testleri uygulanmalıdır.