Dermatolojik Hijyen ve Trikobezoar Profilaksisi

Feline dermatolojik bakım, sadece estetik bir kaygı değil, deri bütünlüğünün (integumentary system) korunması ve gastrointestinal komplikasyonların önlenmesi için gerekli tıbbi bir rutindir. Kediler, uyanık kaldıkları sürenin %30-50'sini self-grooming (temizlenme) ile geçirirler. Bu fizyolojik davranış, bazı durumlarda patolojik sonuçlar doğurabilir.

Trikobezoar (Tüy Yumağı) Oluşumu

Kedilerin dillerindeki papilalar, dökülen tüyleri mekanik olarak yakalar ve yutulmasına neden olur. Normal şartlarda bu tüyler feçes (dışkı) ile atılır. Ancak motilite bozuklukları veya aşırı tüy yutma durumunda, midede birikerek Trikobezoar adını verdiğimiz sert kitleleri oluşturur.

Klinik Riskler:

• Kronik gastrit ve kusma.
• İnce bağırsak tıkanıklıkları (mekanik ileus).
• İştahsızlık ve kilo kaybı.

Medikal Bakım Protokolü

1. Mekanik Uzaklaştırma (Tarama)

Düzenli tarama, yutulan tüy miktarını minimize etmenin birincil yoludur. Aynı zamanda deri üzerindeki sebumun (doğal yağ) homojen dağılımını sağlayarak mikrobiyal bariyeri güçlendirir.

• Klinik Gözlem: Tarama sırasında deride görülen alopesi (kellik), eritem (kızarıklık) veya ektoparazit (pire/kene) varlığı, erken teşhis için kritik veriler sunar.

2. Gastrointestinal Motilite Desteği (Malt Macunu)

Uzun zincirli lifler ve medikal parafin içeren Malt Macunları, bağırsak kayganlığını artırarak tüylerin topaklaşmadan atılımını sağlar. Konstipasyon (kabızlık) riski olan geriatrik hastalarda kullanımı elzemdir.

3. Hijyen ve Banyo Endikasyonları

Kedilerde rutin banyo, derinin doğal pH dengesini (pH 6.5) ve lipit tabakasını bozabilir. Banyo sadece tıbbi gerekliliklerde (Medikal şampuan tedavileri, toksik madde bulaşması, obeziteye bağlı temizlenememe) uygulanmalıdır. Yıkama gerekirse, mutlaka türe özgü, hipoalerjenik dermatolojik şampuanlar tercih edilmelidir.

4. Psikojenik Alopesi ve Stres

Aşırı yalanma (Over-grooming), sıklıkla strese bağlı bir obsesif davranıştır ve karın/bacak bölgesinde simetrik tüy kaybına yol açar. Bu durumda dermatolojik tedaviye ek olarak, feromon tedavisi ve çevresel zenginleştirme (environmental enrichment) uygulanmalıdır.

Sağlıklı bir kürk, kaliteli protein ve esansiyel yağ asitleri ile içeriden beslenir; düzenli bakım ile dışarıdan korunur.