Advers Gıda Reaksiyonları: Hipoalerjenik Diyetlerin Klinik Önemi

Klinik pratikte "gıda alerjisi" olarak genellenen durumlar, aslında Advers Gıda Reaksiyonları (AFR) çatısı altında toplanır. Bu reaksiyonlar, immunolojik (alerji) veya non-immunolojik (intolerans) kökenli olabilir.

Kedilerde kaşıntılı dermatozların (miliyer dermatit, eozinofilik plaklar) ve kronik gastrointestinal semptomların ayırıcı tanısında, beslenme yönetimi altın standarttır.

Patofizyoloji: Alerji vs. İntolerans

• Gıda Alerjisi (Hipersensitivite): Bağışıklık sisteminin, gıdadaki spesifik bir glikoproteine (antijen) karşı IgE veya hücresel yanıt (Lenfosit T) geliştirmesidir. En yaygın alerjenler sığır eti, balık ve tavuktur.
• Gıda İntoleransı: Bağışıklık sisteminden bağımsız gelişir. Enzim eksikliği (örn. laktoz intoleransı) veya farmakolojik reaksiyonlar sonucu oluşur.

Her iki durumda da tedavi protokolü Eliminasyon Diyetidir.

Hipoalerjenik Mamaların Etki Mekanizması

Hipoalerjenik diyetler, antijenik yükü ortadan kaldırmayı hedefler. İki temel yöntem kullanılır:

1. Hidrolize Protein Teknolojisi

Enzimatik hidroliz yöntemiyle proteinler, bağışıklık sisteminin algılayamayacağı kadar küçük peptitlere (genellikle 10.000 Dalton'dan küçük) parçalanır.

• Klinik Yarar: Vücut bu protein parçalarını "yabancı" olarak tanımaz ve alerjik reaksiyon kaskadı başlamaz. Klicker Hypoallergenic serisi, düşük moleküler ağırlıklı proteinleri ile mukozal bariyeri güvenle geçer.

2. Novel (Yeni) Protein Kaynakları

Hastanın daha önce hiç maruz kalmadığı protein kaynaklarının (Ördek, Geyik, Hidrolize Soya) kullanılmasıdır.

Eliminasyon Diyeti Protokolü

Teşhisin kesinleşmesi için 8-12 hafta süresince sadece reçete edilen hipoalerjenik diyet uygulanmalıdır. Bu süreçte verilecek tek bir ödül maması veya ev yemeği, antijenik hafızayı tetikleyerek tedaviyi sıfırlar.

Balık Yağlarının Anti-Enflamatuar Etkisi

Deri bütünlüğünün korunması ve enflamasyonun baskılanmasında Omega-3 yağ asitleri (EPA ve DHA) kritik rol oynar. Özellikle atopik dermatit ile komplike vakalarda, Somon Kaynaklı Diyetler (eğer balık alerjisi ekarte edildiyse), epidermisin bariyer fonksiyonunu güçlendirir.

Unutulmamalıdır ki, kaşıntı sadece bir semptomdur. Tedavi ise sebebe yönelik, disiplinli bir diyet yönetimidir.